Alimenty na rodzica musisz płacić, gdy rodzic jest w niedostatku, czyli nie może sam zaspokoić podstawowych potrzeb, a Ty masz możliwości, by mu pomóc. Obowiązek dzielą między siebie wszystkie dorosłe dzieci. Sąd może Cię z niego zwolnić, jeśli rodzic rażąco zaniedbywał swoje obowiązki.
Dziecko musi płacić alimenty na rodzica, gdy spełnione są 2 warunki: rodzic jest w niedostatku, a dziecko ma możliwości zarobkowe i majątkowe, by pomóc. Wynika to z art. 128 KRO1 (obowiązek między krewnymi w linii prostej) i art. 133 § 2 KRO.
Obowiązek nie zależy od tego, czy jesteś w kontakcie z rodzicem. Nie zależy też od tego, czy dziedziczysz po nim.
Niedostatek to sytuacja, w której rodzic nie może własnymi siłami zaspokoić usprawiedliwionych potrzeb: wyżywienia, mieszkania, leczenia, opieki. Niska emerytura sama w sobie nie oznacza niedostatku. Sąd sprawdza, czy rodzic wykorzystał swój majątek i możliwości, np. czy może sprzedać lub wynająć nieruchomość.
Przepisy nie podają kwot ani widełek alimentów na rodzica. Sąd ustala je według art. 135 § 1 KRO, porównując:
Alimenty mogą też polegać na osobistych staraniach, np. opiece czy zakupach. Sąd bierze je pod uwagę przy ustalaniu kwoty.
Rodzeństwo płaci alimenty na rodzica proporcjonalnie do swoich możliwości. Dziecko, które zarabia więcej, zwykle płaci więcej. Rodzic może pozwać wszystkie dzieci lub tylko niektóre.
Kolejność osób zobowiązanych wygląda tak:
Obowiązek przechodzi na dalszą osobę, gdy bliższa nie istnieje, nie jest w stanie płacić albo uzyskanie od niej alimentów za granicą jest niemożliwe lub bardzo utrudnione (art. 132 KRO).
Możesz uchylić się od alimentów na rodzica, jeśli żądanie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Tak stanowi art. 144¹ KRO. Chodzi o sytuacje, w których rodzic sam rażąco naruszał obowiązki wobec Ciebie.
Przykłady, które sądy biorą pod uwagę:
W obronie pomogą dokumenty i świadkowie z przeszłości: wyroki alimentacyjne, akta komornicze z czasów, gdy rodzic nie płacił na Ciebie, dokumentacja Niebieskiej Karty, zeznania krewnych i sąsiadów. Zbierz je przed rozprawą.
Opłata za pobyt rodzica w domu pomocy społecznej to nie to samo co alimenty. Odpłatność za DPS regulują art. 60–64 ustawy o pomocy społecznej2. Ustala ją gmina, a nie sąd rodzinny.
Dziecko dopłaca do DPS, gdy jego dochód przekracza ustawowy próg. Możesz wnioskować o zwolnienie z opłaty, np. przy przemocy ze strony rodzica w przeszłości.
Rodzic składa pozew o alimenty do sądu rejonowego właściwego dla swojego miejsca zamieszkania albo miejsca zamieszkania dziecka. Pozew jest zwolniony z opłaty sądowej. Do pozwu rodzic dołącza dowody niedostatku: decyzję o emeryturze, rachunki za leki i mieszkanie, dokumentację medyczną.
Gdy to Ty jesteś pozwany, przygotuj odpowiedź na pozew. Opisz w niej swoje możliwości i obowiązki wobec własnej rodziny. Zobacz też, kiedy możliwe jest uchylenie obowiązku alimentacyjnego.
Nie. Synowa i zięć nie są krewnymi teściów, więc nie mają obowiązku alimentacyjnego. Sąd może jednak uwzględnić dochody całej rodziny dziecka przy ocenie jego możliwości.
Tak, ale dopiero wtedy, gdy dzieci dziadków nie żyją albo nie są w stanie płacić.
Tak. Opieka, zakupy czy pokrywanie rachunków mogą zastąpić część kwoty pieniężnej. Zapisuj te wydatki, aby udowodnić je przed sądem.
Może wpłynąć. Jeśli brat lub siostra przejęli nieruchomość w zamian za opiekę, sąd może uznać, że to oni powinni ponieść większy ciężar.
Nie. Gdy ledwo utrzymujesz siebie i swoją rodzinę, sąd może oddalić pozew wobec Ciebie.
Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.
