Czy wyprowadzenie się ze wspólnego domu przez jednego z małżonków, a tym samym porzucenie współmałżonka może stanowić podstawę do orzeczenia rozwodu z wyłącznej winy małżonka opuszczającego rodzinę? Na to pytanie jak na wiele innych pytań natury prawnej niestety nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Wszystko zależy od okoliczności jakie towarzyszyły opuszczeniu przez jednego z małżonków wspólnego domu.
Jeżeli jeden z małżonków decyduje się opuścić wspólny dom wbrew woli współmałżonka oraz bez uzasadnionej przyczyny, a ponadto traci zainteresowanie sprawami rodziny sąd może uznać to zachowanie za bezpośrednią przyczynę rozkładu pożycia małżeńskiego z winy tego małżonka. Takie postępowanie jest bowiem oceniane jako porzucenie współmałżonka oraz zaniedbanie rodziny i podstawowych obowiązków małżeńskich. Tożsame stanowisko zajął m.in. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 15 listopada 1951 r. sygn. akt: C 1003/51 .
Co ważne, małżonek opuszczający dom w związku z niedopuszczalnym, a przede wszystkim agresywnym zachowaniem współmałżonka nie ponosi winy za rozkład pożycia małżeńskiego. Trudno oceniać negatywnie postępowanie małżonka opuszczającego współmałżonka, który stosuje przemoc psychiczną lub fizyczną. Stanowisko w tym temacie zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 grudnia 1997 r. sygn. akt: I CKN 597/97.
Również kiedy jeden z małżonków opuszcza wspólny dom po tym jak z innych przyczyn, szczególnie nie leżących po stronie tego małżonka, nastąpił już trwały i zupełny rozkład pożycia, nie można temu małżonkowi przypisać winy za rozpad małżeństwa.
Ustalenie, czy małżonek opuszczający dom oraz współmałżonka ponosi wyłączną winę za rozpad małżeństwa, wymaga indywidualnego przeanalizowania konkretnego przypadku. Wobec tego jeżeli rozważają Państwo rozwód warto skorzystać z pomocy Adwokata. Więcej informacji: kontakt.
Przemoc domowa to poważna sprawa, która każdego dnia ma wpływ na rodziny w całej Polsce. Jest to przestępstwo, które może być niezwykle trudne do wyleczenia dla osoby, która padła jego ofiarą. Wiele osób pozostaje w toksycznych związkach z nadzieją, że w końcu sprawy przybiorą lepszy obrót.
Przemoc w rodzinie obejmuje: przemoc fizyczną, seksualną i emocjonalną. Przemoc domowa może mieć wpływ na pewne aspekty rozwodu, więc ważne jest, aby znaleźć prawnika rozwodowego, który może pomóc Ci zebrać i przedstawić wszystkie istotne dowody, aby udowodnić przemoc domową i pomóc uzyskać nakaz ochrony przed nadużyciami, jeśli to konieczne. Niestety, przemoc może eskalować, gdy jedna osoba kończy związek, więc ważne jest, aby mieć plan i myśleć o swoim bezpieczeństwie i dobru swoich dzieci.
Przemoc domowa może być czynnikiem w sprawie rozwodowej, kiedy sądy podejmują decyzje w takich sprawach jak:
Niezależnie od tego, czy to Ty jesteś wykorzystywany, czy też jesteś oskarżony o przemoc domową, ważne jest dokumentowanie wszystkiego, aby udowodnić swoją stronę historii.
Niezależnie od tego, czy jest to sprawa karna czy rozwód, sądy podejmują decyzje w oparciu o fakty. Jeśli przemoc domowa jest kwestią w twoim rozwodzie, będziesz musiał dostarczyć odpowiednie dowody, aby pokazać, że miała ona miejsce. Najprostszym sposobem na to jest przedstawienie dowodu w postaci wyroku skazującego za przemoc domową. Jeśli Twój małżonek został skazany za przestępstwo związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, sąd rodzinny zazwyczaj uzna to za wystarczający dowód, że doszło do znęcania się. Jeśli Ty lub Twoje dzieci padły ofiarą przemocy domowej, złożenie wniosku o nakaz ochrony przed przemocą może pomóc w ochronie Twojego bezpieczeństwa, a także dostarczyć dowodów.
Ważne jest, aby zgłaszać przypadki znęcania się organom ścigania za każdym razem, gdy mają one miejsce, nawet jeśli nie skutkują oskarżeniami karnymi lub wyrokiem skazującym. Funkcjonariusze organów ścigania mogą zeznawać jako świadkowie w sprawach dotyczących przemocy domowej i rozwodów, podobnie jak przyjaciele, członkowie rodziny, nauczyciele, lekarze, pracownicy socjalni lub ktokolwiek, kto słyszał lub widział nadużycie. Chociaż może to być zniechęcające, Ty również możesz zeznawać. Oprócz pomocy w załatwieniu innych spraw związanych z rozwodem, Twój adwokat może pomóc Ci przygotować się przed złożeniem zeznań i działać jako Twój zagorzały obrońca w sądzie.
Obdukcja pozwala na udokumentowanie poniesionych przez Ciebie obrażeń – zadrapań, czy siniaków. Jeśli udałeś się na pogotowie z powodu obrażeń spowodowanych przez Twojego oprawcę, dokumentacja medyczna związana z przypadkami przemocy domowej może dostarczyć przekonujących dowodów. Aby obdukcja mogła stanowić dowód w postępowaniu sądowym, należy zgłosić się do lekarza w zakładzie medycyny sądowej, istnieje też możliwość skierowania do niego przez policję lub sąd.
Niebieska Karta jest wyspecjalizowanym kwestionariuszem, który może zostać wykorzystany podczas postępowania rozwodowego.
Innym sposobem na udowodnienie przemocy domowej jest dokumentowanie wszystkiego. Notuj daty, godziny i szczegóły każdego incydentu, co twój współmałżonek robił i mówił, a także świadków, którzy mogli zaobserwować dane zachowanie. Może to pomóc udowodnić schemat nadużycia i mieć znaczący wpływ na takie kwestie jak opieka nad dziećmi. Ponadto, zachowaj wszelkie e-maile, wiadomości tekstowe, wiadomości głosowe lub posty/wiadomości z mediów społecznościowych od współmałżonka. Posiadanie doświadczonego adwokata rozwodowego po swojej stronie może pomóc Ci przejść przez kontrowersyjny rozwód, chronić swoje interesy i pociągnąć sprawcę do odpowiedzialności.
Alimenty za znęcanie się psychiczne są ustalane przez sąd, aby pomóc ofierze znęcania się psychicznego w odzyskaniu finansowej stabilności po rozwodzie.
Alimenty za znęcanie się psychiczne mogą obejmować koszty leczenia, takie jak terapia lub leki, a także inne koszty życiowe, takie jak opłaty miesięczne i opłaty za usługi. Alimenty te mogą być ustalone na okres do trzech lat po rozwodzie lub dłużej, jeśli sąd uważa to za stosowne.
Aby ubiegać się o alimenty za znęcanie się psychiczne, ofiara musi przedstawić dowody na to, że jej były partner fizycznie lub psychicznie ją naruszył. Dowody te mogą obejmować dokumentację medyczną, świadectwa innych osób i inne materiały dowodowe. Ofiara musi również wykazać, że jej byłemu partnerowi należny jest obowiązek alimentacyjny i że ma on odpowiednie dochody do spłacenia alimentów.
Sama decyzja o przyznaniu alimentów należy do sądu. Sadowi można pomóc poprzez przedstawienie dowodów na to, że ofiara była ofiarami przemocy domowej lub innych form nadużycia ze strony swojego byłego partnera. Wszelkie informacje dotyczące historii relacji między stronami również są brane pod uwagą podczas procesu decyzji o alimentach.
Przemoc emocjonalna może być na początku subtelna. Zwykle atak następuje z czasem i niszczy poczucie własnej wartości współmałżonka. Poprzez słowa, zachowania i działania, małżonek powoli niszczy drugiego małżonka.
Rozwód po tym, jak byłeś w agresywnym związku, nigdy nie jest łatwy. Ale podczas gdy wiele osób nosi ślady nadużycia na swoim ciele, oznaki przemocy nigdy nie są tak jasne, jeśli masz do czynienia ze znęcaniem się emocjonalnym.
Przemoc emocjonalna może przybierać wiele form, w tym:
Dobrym pomysłem jest prowadzenie dziennika każdego obraźliwego kontaktu, telefonu lub wiadomości od byłego partnera oraz zapisywanie kopii lub zrzutów ekranu wszystkich pisemnych nadużyć dla swojego adwokata. Dodatkowo w sprawie rozwodowej Twój prawnik może wykorzystać:
Obowiązek alimentacyjny wobec małoletnich dzieci został uregulowany w art. 133 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Stanowi on, że to rodzice obowiązani są do alimentów względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Alimenty na dziecko mają na celu zaspokojenie potrzeb życiowych dziecka.
W aktualnym stanie prawnym – nie ma sztywnych widełek w zakresie alimentów maksymalnych, czy minimalnych. O ich wysokości (w przypadku braku porozumienia między rodzicami) decyduje sąd. Sąd bierze pod uwagę zarówno potrzeby dziecka (koszty jego utrzymania), jak i możliwości zarobkowe i majątkowe obowiązanych do ich płacenia rodziców. Nawet osoby, które formalnie nie uzyskują dochodu lub świadomie go zaniżają – nie obronią się przed ich płaceniem. Sąd bierze pod uwagę możliwości zarobkowe, a nie faktyczne zarobki. Weźmie pod uwagę wykształcenie, dotychczasowe zatrudnienie, stan zdrowia, stan majątkowy, stopę życiową. Nie będzie się kierował wyłącznie zaświadczeniem z pracy lub informacją, że dana osoba jest bezrobotna. Oczywiście inna będzie sytuacja osoby z orzeczeniem o niezdolności do pracy, inna zaś osoby uchylającej się od jej świadczenia. W niedługim czasie zostaną wprowadzone alimenty natychmiastowe. Mają to być alimenty zryczałtowane wyliczane na podstawie algorytmu – minimalnego wynagrodzenia za pracę i współczynnika dzietności. Aktualnie na jedno dziecko natychmiastowe świadczenie alimentacyjne wynosiłoby 496,00 zł, na dwoje dzieci po 450,00 zł. Odpowiedź na interpelację nr 20140.
W pierwszej kolejności należy stworzyć tabelę kosztową miesięcznych wydatków ponoszonych na dziecko. Należy pamiętać, aby umieścić tam proporcjonalnie obliczone wydatki cykliczne (np. ubezpieczenie dziecka, komitet rodzicielski), wydatki stałe na mieszkanie, dojazdy, odzież, jedzenie itp. W przygotowaniu tego wyliczenia najlepiej pomoże profesjonalny pełnomocnik w sprawie rozwodowej lub o podwyższenie lub ustalenie alimentów. W drugiej kolejności należy ustalić proporcje między rodzicami – czy są to proporcje równe, czy z pewnych względów powinny być inaczej obliczone. Wszystko należy również ocenić przez pryzmat możliwości zarobkowych obowiązanego. Jeżeli rodzic od początku prezentuje wrogie podejście, że nie będzie płacił, że zaniży swój dochód – warto skorzystać z pomocy adwokata.
Jeżeli tylko rodzice potrafią się porozumieć w zakresie alimentów nie ma potrzeby występować o nie do sądu. Mogą zawrzeć umowę na piśmie. W wyroku rozwodowym orzeczenie o alimentach jest obligatoryjne, natomiast w przypadku zgodności stron – sąd ustala wartości wskazane przez nie. Zdarzają się wyroki, które przewidują, że strony ponoszą koszty utrzymania dzieci w równym stopniu. Z reguły jednak sądy uważają, że w wyroku musi znaleźć się konkretna kwota alimentów.
Na to pytanie również nie ma aktualnie jednoznacznej odpowiedzi, choć w przypadku alimentów natychmiastowych projektowane jest, aby obowiązek wygasał automatycznie po osiągnięciu przez uprawnionego 25 lat. Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, obowiązek ten ustaje w momencie możliwości samodzielnego utrzymania się dziecka. Obowiązek ten nie wygasa z automatu, dlatego należy wnieść do sądu stosowny pozew.
Utworzenie Funduszu Alimentacyjnego miało na celu zaspokojenie podstawowych potrzeb uprawnionych do alimentów w przypadku, gdy zobowiązany nie wywiązuje się z tego obowiązku. Realizuje się to poprzez przyznawanie przez fundusz alimentacyjny środków finansowych z budżetu państwa dla osób spełniających kryteria ustawowe (np. kryterium podmiotowe, dochodowe – jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 900 zł). Świadczenia z tego funduszu przysługują osobie uprawnionej odpowiednio do ukończenia przez nią 18 roku życia, a gdy się uczy do ukończenia przez nią 25 roku życia, w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo. Maksymalna wysokość świadczenia z tego tytułu może wynosić 500 zł, jednak w pierwszej kolejności bierze się pod uwagę bieżąco ustalane alimenty. Aby otrzymać alimenty z Funduszu Alimentacyjnego należy złożyć wniosek w urzędzie gminy lub miasta albo w gminnym lub miejskim ośrodku pomocy społecznej, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego.
Obecnie, nie ma regulacji, która wskazywałaby dokładne sposoby wyliczanie alimentów, gdyż zależy to od indywidualnych uwarunkowań. Posiłkując się art. 135 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego usprawiedliwione potrzeby uprawnionego, to obok możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego główny czynnik wpływający na obliczenie wysokości alimentów. Usprawiedliwione potrzeby każdego człowieka kształtują się odmiennie. Brane są pod uwagę bieżące potrzeby dziecka, wydatki jakie ponosi, koszty utrzymania, w zależności od jego wieku, stanu zdrowia. Wyliczeniu podlegają zarówno potrzeby materialne, jak i niematerialne, stanowiące koszty bieżące, nie przewidywane, mające jednocześnie zapewnić godziwą egzystencję dziecka. Należy się skupić na wydatkach dotyczących mieszkania, szkoły, zajęć pozaszkolnych, wyżywienia, odzieży, opieki lekarskiej, rozrywki i kultury, kosztów dojazdów, wakacji. Wszystkie te czynniki można nazwać kosztami utrzymania dziecka.
Z kolei projekt alimentów natychmiastowych przewiduje obliczanie wysokości alimentów w sposób uproszczony na podstawie realnych kosztów utrzymania dzieci i ma podlegać corocznej waloryzacji. Kwota ta ma być zależna od kwoty przeliczeniowej, uwzględniającej minimalne wynagrodzenie netto i współczynnik dzietności. Kwota ta nie będzie ustalana w oparciu o średnie bądź minimalne wynagrodzenie.
Ubiegasz się o alimenty?
Podejmij współpracę z prawnikiem. Sprawdź jak przebiega proces:
pomoc prawna - alimenty WarszawaPrzez możliwości zarobkowe rodziców należy rozumieć ogół czynników, jakie wpływają na to, ile może zarobić rodzic. Nie należy mylić tego pojęcia z rzeczywistymi dochodami, jakie osiąga. Na możliwości zarobkowe wpływa przede wszystkim wykształcenie, umiejętności, doświadczenie zawodowe, stan zdrowia rodzica. Obok rzeczywiście osiąganych dochodów brana jest pod uwagę wysokość zarobków, jakie zobowiązany jest w stanie potencjalnie uzyskać, przy uwzględnieniu należytej staranności, podejmowanych działań, racjonalnej gospodarki, a także uzyskiwane premie, dodatki do wynagrodzenia, nagrody, różnego rodzaju aktywa. Sądy zasadnie stoją na stanowisku, że nawet osoby bezrobotne lub bez doświadczenia mają możliwości zarobkowe.
W Sejmie trwają prace nad wprowadzeniem nowych rozwiązań prawnych w postaci alimentów natychmiastowych, zwanych również podstawowymi. Projekt ma na celu usprawnienie postępowania alimentacyjnego. Ma to wynikać z możliwości złożenia wniosku o alimenty natychmiastowe na gotowym formularzu, co ma jednocześnie usprawnić i przyspieszyć możliwość dochodzenia alimentów w alimentacyjnym postępowaniu nakazowym. Można zaobserwować w tym przypadku wpływ ekonomiki procesowej, także w zakresie sądów rodzinnych, a to za sprawą możliwości wydawania alimentacyjnych nakazów zapłaty również przez referendarzy sądowych. Instytucja alimentów natychmiastowych zakłada przyznanie alimentów na dzieci w przeciągu 2 tygodni.
Jednym z najtrudniejszych - i wydawać by się mogło bardziej skomplikowanych - pism w trakcie procesu rozwodowego jest odpowiedź strony na pozew o rozwód. Od dnia 7 listopada 2019 roku - na mocy nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego - otrzymanie pozwu rozwodowego wywiera na jego odbiorcy obowiązek ustosunkowania się do pozwu i odpowiedzi na zawarte w nim zgłoszone twierdzenia.
Wraz z pozwem rozwodowym do jednej ze stron trafia również pismo sądowe dotyczące konieczności ustosunkowania się do wyżej wymienionego pozwu. Czas, jaki sąd wyznacza na wystosowanie odpowiedzi na zgłoszone w pozwie rozwodowym twierdzenia, to 14 dni od daty odbioru wniesionego pozwu. Zgodnie z art. 207 § 2 k.p.c termin wyznaczony na złożenie odpowiedzi na pozew nie powinien być natomiast krótszy niż dwa tygodnie.
Przykładowe treści odpowiedzi na pozew rozwodowy są powszechnie dostępne - ich wzory znaleźć można m.in. w Internecie. Zamieszczone w sieci gotowe szablony nie zawsze są jednak dobrym rozwiązaniem, a ich wymowa lub skuteczność nie zawsze spełnia nasze oczekiwania. Dzieje się tak, zwłaszcza wtedy, gdy nasz przeciwnik procesowy wspierany jest w trakcie procesu rozwodowego przez radcę prawnego lub adwokata. Podjęcie decyzji o korzystaniu z tzw. “gotowców” skutkować może bowiem nie rozwiązaniem sprawy w sądzie pierwszej instancji i koniecznością złożenia apelacji. Powyższą strategię warto zatem zastąpić bardziej rozważną opcją i skorzystaniem z profesjonalnej pomocy specjalisty w zakresie prawa rozwodowego.
Bez względu na wybraną formę tworzenia odpowiedni na pozew rozwodowy (samodzielnie bądź z pomocą radcy prawnego) oraz jego wysoce zindywidualizowany charakter (dotyczący osobistej sytuacji życiowej pozwanego) dokument ten - jako pismo procesowe - powinien spełniać określone wymogi formalne. Do najważniejszych treści formalnych, jakie powinny znaleźć się w odpowiedzi na pozew o rozwód, należą:
Przygotowane w ten sposób pismo pozwany powinien opatrzyć własnoręcznym podpisem - a w przypadku sporządzenia dokumentu przez specjalistę - jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika w sprawie.
W odpowiedzi na pozew o rozwód pozwany zobowiązany jest do ustosunkowania się do twierdzeń złożonych przez drugą stronę sprawy oraz wskazania dowodów, na jakich chce oprzeć postępowanie. Przykładowo, jeśli pozwany uważa, że to powód odpowiedzialny jest za winę rozkładu pożycia małżeńskiego, powinien on to uzasadnić, powołując się na właściwe dowody. Wnioski dowodowe oraz twierdzenia dotyczyć mogą takich decyzji, jak kwestia wspólnego zamieszkania, świadczenia alimentacyjne, władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem (jeśli małżeństwo posiada wspólne potomstwo), jak również podział wspólnego majątku (np. mieszkanie).
Koszty rozwodowego procesu sądowego ponosi jedna ze stron sprawy. O tym, kto poniesie tę opłatę zadecydować trzeba uprzednio - kwestia zobowiązująca powoda lub pozwanego do uiszczenia kosztów postępowania powinna być zawarta w jednym z dokumentów procesowych - np. poprzez wniosek do sądu o zasądzenie kosztów postępowania. Samo jednak złożenie odpowiedzi na pozew do sądu nie podlega żadnym opłatom. Ewentualne opłaty dotyczyć mogą jedynie sytuacji, w której strona korzysta z pomocy i pełnomocnictwa radcy prawnego bądź adwokata - zarówno na etapie tworzenia odpowiedzi na pozew o rozwód, jak i pozostałych etapów rozwodu.
W związku z wprowadzoną w dniu 7 listopada 2019 roku nowelizacją Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z artykułem 339 k.p.c., niezłożenie (brak) odpowiedzi na pozew o rozwód w wyznaczonym terminie może skutkować wydaniem przez sąd wyroku zaocznego podczas niejawnego posiedzenia. W tej sytuacji twierdzenia powoda zamieszczone w wyżej wymienionym pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, uznaje się za prawdziwe, a on sam niejako pozbawia się prawa do obrony w sprawie.
Jeśli zaś dokument z odpowiedzią na pozew o rozwód złożony zostanie przez pozwanego po wyznaczonym, 14-dniowym terminie, pismo to podlega zwrotowi i - mimo, że nie wywołuje żadnych skutków prawnych - zostaje pominięte przez sąd, który wydać może wyrok zaoczny. Wyjątek stanowić może sytuacja, w której strona, która złożyła odpowiedź z opóźnieniem, udowodni, że zwłoka z przyczyn o niej niezależnych, a uwzględnienie spóźnienia przez sąd nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy lub gdy występują inne, wyjątkowe okoliczności.
Nałóg bardzo często staje się przyczyną rozpadu małżeństwa. Samo spożywanie nadmiernych ilości alkoholu nie stanowi zwykle głównego problemu. To agresja i inne zachowania wiążące się z chorobą alkoholową sprawiają, że jedno z małżonków zaczyna myśleć aby wziąć rozwód z alkoholikiem. Czy alkoholizm może być podstawą do formalnego rozwiązania związku małżeńskiego?
Alkoholizm bez zwątpienia wpływa negatywnie na związek małżeński i całą rodzinę osoby uzależnionej. Warto wiedzieć jednak, że aby został on uznany za podstawę udzielenia rozwodu, musi przyczyniać się do "zupełnego i trwałego rozkładu pożycia". Co to oznacza? O alkoholizmie jako przyczynie rozwodu można mówić wtedy, kiedy na skutek nałogowego picia pomiędzy małżonkami przestały istnieć jakiekolwiek więzy gospodarcze, duchowe i fizyczne. Należy wspomnieć przy tym, że choroba alkoholowa nie zostanie uznana za powód do rozwodu, jeśli uzależnienie od alkoholu nastąpiło wskutek wydarzenia, które już wcześniej przyczyniło się do problemów małżeńskich.
Kiedy kobieta lub mężczyzna chcą rozstać się z powodu alkoholizmu, jednak nie są gotowi na rozwód z alkoholikiem, mogą zdecydować się na separację. Jeśli separacja zostanie uznana przez sąd, nastąpi rozdzielność majątkowa, dzięki której druga strona nie zostanie obarczona ewentualnymi konsekwencjami finansowymi zachowań małżonka pod wpływem alkoholu. W przypadku separacji niemożliwe jest jednak ponowne zamążpójście. Ponadto, sąd może nie wyrazić zgody na separację, jeśli stwierdzi, że procedura wpłynie negatywnie na życie małoletnich dzieci.
Współmałżonek, który chce rozwieść się z powodu alkoholizmu, musi sporządzić pozew o rozwód. Uwzględnia w nim informacje dotyczące czasu trwania uzależnienia męża lub żony, częstotliwości spożywania alkoholu oraz wszelkich skutków nałogu. W pozwie należy wymienić takie zachowania, jak kłótnie, wyładowywanie emocji na dzieciach czy wybuchy agresji. Konieczne jest podkreślenie negatywnego wpływu alkoholizmu na funkcjonowanie całej rodziny, w tym zwłaszcza na rozwój dzieci. Warto wspomnieć też o negatywnych zmianach finansowych i społecznych, jakie wiążą się z nałogiem współmałżonka. Jeśli alkoholik próbował walczyć z nałogiem i nie odniósł w tym zakresie żadnych sukcesów, to również można opisać takie zachowanie w treści pozwu rozwodowego.
Jeśli pozew o rozwód z winy małżonka ma być skuteczny, konieczne będzie przedstawienie dowodów w sprawie. Mogą to być między innymi własne wyjaśnienia, notatki policyjne z wezwań, zeznania rodziny lub sąsiadów, niebieska karta lub wszelkie dokumenty świadczące o potrzebie leczenia choroby alkoholowej (np. skierowanie na terapię odwykową).
Mąż alkoholik nie zgadza się na rozwód?
Skorzystaj z pomocy prawnej naszej kancelarii i odzyskaj spokój.
Adwokat od rozwodówRozprawa z orzeczeniem winy jednego z małżonków trwa dłużej, przez co jest trudniejsza dla całej rodziny, której dotyczy. Warto jednak postarać się o rozwód z orzeczeniem winy męża lub żony alkoholika, ponieważ ułatwia to między innymi uzyskanie nakazu eksmisji współmałżonka. Eksmisja następuje wyłącznie wskutek rozwodu lub separacji - decyduje o tym sąd na podstawie przedstawionych dowodów. Jeśli nie wskazują one na to, że zachowanie współmałżonka nadużywającego alkoholu uniemożliwia wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego, sąd nie musi podejmować decyzji o eksmisji. Podobnie jest również z koniecznością wymeldowania - obie strony małżeństwa mają bowiem takie same prawa do mieszkania w lokalu, które należy do wspólnoty majątkowej. Sąd może zdecydować o wymeldowaniu/eksmisji męża lub żony alkoholika, jeśli jego obecność w domu rodzinnym zagraża zdrowiu i życiu drugiego współmałżonka oraz dzieci.
Podział majątku w przypadku rozwodów, których przyczyną jest alkohol, nie podlega regułom. Decyzje sądu zależą od faktów ustalonych w ramach konkretnej rozprawy. Podstawą orzeczenia sądu w takiej sprawie jest przede wszystkim wkład obu stron i sposób kształtowania się majątku wspólnego. Jeżeli z zebranych dowodów wynika, że zachowanie współmałżonka alkoholika nie wpływa negatywnie na rodzinne finanse, to majątek powinien zostać podzielony po równo. Kluczowe jest zatem udowodnienie, że nadużywający alkoholu mąż lub żona trwoni pieniądze, przez co uniemożliwia rodzinie normalne funkcjonowanie.
Zdarza się, że alkoholik bardzo dobrze ukrywa swoją chorobę. Jest zadbany, ma dobrą pracę, utrzymuje relacje społeczne, skutecznie oddziela swoją karierę od nałogu i nikt z jego otoczenia, nie zdaje sobie sprawy, że ma on problem z uzależnieniem. Udowodnienie przed sądem, że współmałżonek faktycznie nadużywa alkoholu jest w takim przypadku szczególnie trudne. Uzyskanie rozwodu nie jest jednak niemożliwe również w takiej sytuacji. Należy zastanowić się bowiem, czy alkoholizm popycha męża lub żonę do przemocy domowej, w tym również przemocy psychicznej. W takich okolicznościach strona poszkodowana może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Takie zawiadomienie będzie jednym z dowodów w postępowaniu rozwodowym z orzeczeniem o winie. Poza tym, dowodami w sprawie mogą być także zeznania świadków - rodziny i przyjaciół, przed którymi nie powinno się ukrywać uzależnienia współmałżonka.
Rozprawa rozwodowa z powodu alkoholizmu opiera się z reguły przede wszystkim na zeznaniach świadków i dowodach w postaci dokumentacji, która potwierdza chorobę alkoholową współmałżonka. Aby skorzystać z pomocy świadków, czyli sąsiadów, rodziny czy przyjaciół, należy włączyć ich do postępowania sądowego poprzez umieszczenie stosownego wniosku w pozwie rozwodowym. Wymagane jest podanie danych świadka, którego zeznania mają zostać wykorzystane w rozprawie. Konieczne jest także wskazanie okoliczności powołania zeznań danej osoby, np. okoliczność udowodnienia stosowanej przez alkoholika przemocy domowej. Podobnie jest w przypadku chęci włączenia do dowodów dokumentacji lekarskiej. W tym przypadku również wymagane jest złożenie wniosku o dopuszczenie dowodu do sprawy. Najczęściej umieszcza się je już w pozwie rozwodowym, jednak niewykluczone jest również złożenie wniosku dowodowego ustnie w toku rozprawy lub w osobnym piśmie procesowym.
Przejdź przez rozwód skutecznie
Skorzystaj z pomocy prawnej naszej kancelarii i odzyskaj spokój.
Adwokat od rozwodówRozwód to wyjątkowo trudne i emocjonalnie obciążające wydarzenie w życiu każdej osoby. W przypadku, gdy para małżeńska prowadzi wspólnie działalność gospodarczą, firma będąca majątkiem wspólnym małżonków staje się jednym z elementów do podziału, przez co cały proces staje się bardziej skomplikowany. Podczas procesu rozwodowego pojawia się kwestia podziału majątku wspólnego, w tym zysków i nakładów, które przyczyniły się do rozwoju firmy. W niniejszym artykule omówimy jak wygląda podział majątku wspólnego w kontekście firmy, jakie są konsekwencje formy działalności oraz czy intercyza może pomóc uniknąć komplikacji w razie rozwodu. Ponadto, skupimy się na rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków jako możliwej alternatywie dla podziału majątku.
W momencie rozwodu, wspólny majątek małżonków podlega podziałowi. Dotyczy to również firmy, jeśli została założona w trakcie trwania małżeństwa lub przynajmniej jeden z małżonków wniósł wkład finansowy lub włożył swoją pracę w jej rozwój. W większości jurysdykcji obowiązują zasady równego podziału majątku, chyba że istnieje intercyza, która inaczej reguluje te kwestie. Wiele kwestii związanych z podziałem majątku wspólnego po rozwodzie reguluje prawo. Warto jednak zwrócić uwagę na ewentualne wyjątki czy pułapki w przepisach, które mogą wpłynąć na ostateczny podział. W takiej sytuacji warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem specjalizującym się w sprawach rozwodowych z firmą.
Czy możliwy jest nierówny podział majątku? Więcej na ten temat przeczytasz w artykule.
Podczas rozwodu, zyski wygenerowane przez firmę w trakcie trwania małżeństwa zazwyczaj są uznawane za wspólny majątek. Oznacza to, że będą one podlegać podziałowi między małżonkami. Jednak w niektórych sytuacjach mogą istnieć odstępstwa od tej zasady, np. jeśli przedsiębiorca może udowodnić, że zyski pozostają wyłącznie jego osobistym osiągnięciem, niezależnie od zaangażowania drugiego małżonka.
Jednym z najważniejszych aspektów jest oszacowanie wartości firmy oraz jej zysków. Istnieje kilka metod, które pozwalają na dokładne określenie tych wartości. Przykładowo, można skorzystać z metody wyceny majątku netto, metody kapitalizacji zysków, czy też metody porównawczej. Wybór odpowiedniej metody ma kluczowe znaczenie dla uczciwego podziału majątku między małżonków.
Kolejnym istotnym aspektem podczas podziału majątku wspólnego jest uwzględnienie nakładów finansowych i czasowych poniesionych na rozwój firmy. Inwestycje w technologie, marketing, rozwój produktów czy zatrudnianie wyspecjalizowanych pracowników mają duży wpływ na wartość i potencjał firmy. Przy podziale majątku małżonkowie powinni wziąć pod uwagę te inwestycje i wypracować rozwiązanie, które nie wpłynie negatywnie na dalszy rozwój biznesu. W przypadku, gdy brak jest umowy spisanej, nakłady mogą zostać podzielone na połowę lub oceniane indywidualnie przez sąd. Dlatego istotne jest, aby przedsiębiorcy przed rozpoczęciem działalności, zadbali o spisanie umowy regulującej zasady inwestowania i podziału poniesionych nakładów.
Często podczas małżeństwa jeden z małżonków angażuje się w prowadzenie firmy, a drugi wspiera go poprzez pracę w domu lub opiekę nad dziećmi. W takich przypadkach ważne jest, aby wziąć pod uwagę te niematerialne nakłady podczas podziału majątku. Należy rozważyć, czy wspierający małżonek będzie miał prawo do rekompensaty za swoje wysiłki w rozwoju firmy.
W wielu przypadkach małżonkowie prowadzą razem firmę, która staje się kluczowym elementem majątku wspólnego. W takiej sytuacji, jej wartość oraz zyski generowane w trakcie małżeństwa muszą zostać odpowiednio podzielone podczas procesu rozwodowego. Forma prawna, w jakiej działa firma, ma również znaczenie w kontekście podziału majątku podczas rozwodu. Jeśli przedsiębiorca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, zazwyczaj cała firma stanowi jego osobisty majątek i może nie podlegać podziałowi. Natomiast w przypadku spółek cywilnych, partnerskich czy akcyjnych, sytuacja może być bardziej skomplikowana, a udziały w takiej firmie mogą być uwzględniane w podziale majątku.
W przypadku spółki kapitałowej lub osobowej istotne jest zatem ustalenie rzeczywistej wartości firmy oraz korzystanie z profesjonalnych usług rzeczoznawcy majątkowego w celu określenia tej wartości. Przy podejmowaniu decyzji dotyczących podziału, ważne jest uwzględnienie aspektów związanych z długoterminowym planem rozwoju firmy oraz zachowaniem stabilności i rentowności biznesu. Warto skontaktować się z odpowiednio wykwalifikowanym adwokatem, który powinien wesprzeć małżonków w określeniu, jakie regulacje prawne będą miały zastosowanie w konkretnym przypadku.
Intercyza, czyli umowa majątkowa sporządzona przed ślubem, może wpływać na podział majątku wspólnego w przypadku rozwodu. Jeśli małżonkowie posiadają intercyzę, w której wyraźnie określono sposób podziału majątku w przypadku rozwodu, to taka umowa będzie wiążąca dla stron. Jeśli jednak intercyza jest niewystarczająco precyzyjna lub nie obejmuje firmy, proces rozwodowy może się stać bardziej skomplikowany. Intercyza może określić, jakie części majątku firmowego przypisane są każdemu z małżonków, dzięki czemu rozwód nie wpłynie negatywnie na funkcjonowanie przedsiębiorstwa.
Warto podkreślić, że umowa ta musi być sporządzona w formie aktu notarialnego, aby była ważna. Najlepiej skorzystać z usług doświadczonego adwokata - umów się na konsultację.
Rozdzielność majątkowa to inny model prowadzenia majątków w trakcie trwania małżeństwa. W tym przypadku, mimo że małżonkowie są małżeńsko połączeni, zachowują osobno swoje majątki, a wszelkie zyski i straty związane z działalnością gospodarczą należą do właściciela firmy.
Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków jest jednym z modeli podziału majątku w przypadku rozwodu. Oznacza to, że każdy z małżonków zachowuje swoje indywidualne aktywa i zobowiązania, a dorobek gospodarczy zdobyty w trakcie małżeństwa jest wyrównywany. W przypadku firmy, można zastosować różne strategie, takie jak wykup udziałów czy akcji przez jednego z małżonków, aby zapewnić stabilność i ciągłość działalności.
Rozwód to trudny i skomplikowany proces, a podział majątku wspólnego, szczególnie w przypadku firmy, wymaga odpowiedniego przygotowania i wsparcia prawniczego. Kluczem do skutecznego podziału jest rzetelna wycena wartości firmy oraz dążenie do zachowania stabilności i ciągłości biznesu. Rozwód może mieć istotne konsekwencje dla prowadzonej przez małżonków firmy. Warto wcześniej przemyśleć kwestie związane z podziałem majątku, formą działalności, intercyzą oraz rozdzielnością majątkową z wyrównaniem dorobków. Ważne jest także uwzględnienie poniesionych nakładów na rozwój firmy i postawienie na dobro wspólnego przedsięwzięcia. Jeśli potrzebujesz wsparcia w kwestii rozwodu i podziału majątku, skonsultuj się z doświadczonym prawnikiem, który pomoże Ci znaleźć najlepsze rozwiązanie dla Ciebie i Twojego biznesu.
Rozwód i podział majątku to zawsze skomplikowane procesy, a kwestie związane z firmą mogą dodatkowo komplikować sytuację. Warto podkreślić, że każdy przypadek jest inny, a ostateczne decyzje podejmowane są na podstawie prawa obowiązującego w danej jurysdykcji oraz indywidualnych okoliczności. Dlatego zawsze warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w sprawach rozwodowych oraz biznesowych.
Rozwód czy rozstanie to niełatwy czas dla każdej pary — tym bardziej takiej, która posiada dzieci. Trzeba też pamiętać o jednym: zarówno w przypadku małżeństw, jak i związków nieformalnych, sąd orzeka na podstawie tych samych przepisów o opiece nad małoletnim, alimentach i dniach opieki nad dzieckiem.
Zgodnie z art. 93 § 1 k.r.o władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom w tym samym zakresie. 1
Jeżeli rodzice nie mogą dojść do porozumienia w sprawie opieki nad dzieckiem, to decyzję w sprawie opieki nad małoletnim podejmuje sąd. Może on ograniczyć władzę rodzicielską — w tym poważnie ją ograniczyć lub w ogóle jej pozbawić. Zgodnie z art. 110. § 1,2 k.r.o zawieszenie władzy rodzicielskiej odbywa się wtedy, gdy zaistnieje przemijająca przeszkoda (np. wyjazd za granicę jednego z rodziców albo choroba). Za to pozbawienie władzy rodzicielskiej odbywa się, gdy zaistnieje trwała przeszkoda — na przykład wtedy, kiedy rodzice nadużywają swojej władzy, albo w sposób rażący zaniedbują swoje obowiązki wobec dziecka.2
Nie jest więc tak, że płeć rodzica ma wpływ na wyrok sądu. Nie ma też znaczenia, czy rodzice małoletniego byli w związku formalnym, czy nieformalnym.
Jedyną przesłanką, jaką będzie kierował się sąd, będzie dobro dziecka.
Żona utrudnia kontakty z dzieckiem?
Skorzystaj z pomocy prawnej naszej kancelarii.
Adwokat kontakty z dzieckiemJeżeli w trakcie rozpraw rozwodowych, albo już po wyroku sądu prawo ojca do dziecka nie zostanie zakwestionowane ani ograniczone, wtedy ma on takie same prawa do dziecka jak matka. Jeśli byli małżonkowie lub partnerzy dojdą do porozumienia w sprawie opieki nad dzieckiem, to sąd powinien przyjąć ustalone rozwiązanie.
Jeżeli zaś nie uda się wypracować zgody między byłymi partnerami, to każde z nich zwraca się do sądu o pomoc w ustaleniu zasad kontaktowania się z dzieckiem po rozwodzie.
Jeżeli zaś jedna strona uzna, że druga celowo utrudnia mu lub jej kontakt z dzieckiem, to może ona wystąpić do sądu o uregulowanie sprawowania opieki nad małoletnim dzieckiem.
W każdym przypadku sąd musi kierować się dobrem dziecka. Co rozumiemy przez pojęcie dobro dziecka?
Przepisy prawa polskiego nie określają jednoznacznie tego pojęcia. Działa się na podstawie Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej, której artykuł 72. statuuje zasadę dobra dziecka.3 Przepis ten określa jasno obowiązki państwa i obojga rodziców wobec dziecka. Obowiązkiem państwa jest zapewnienie małoletniemu opieki i pomocy władz publicznych dziecku pozbawionemu opieki rodzicielskiej; ochrona małoletniego przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją. Władze publiczne oraz osoby sprawujące opiekę nas dzieckiem mają w obowiązku wysłuchanie go i uwzględnienie jego zdania w toku ustalania praw małoletniego. Na mocy zasady sąd ma obowiązek wydać wyrok w trosce o majątek dziecka. W tym celu powołuje się kuratora, który dokonuje oceny stanu zdrowia, cech osobowości, charakteru i uzdolnień małoletniego. Ocenie poddane zostają także stan zdrowia psychicznego dziecka oraz relacje łączące je z każdym z rodziców.
Warto zaznaczyć, że sąd ma prawo odmówić rozwodu rodzicom, jeśli uzna, że ten znacząco wpłynie na dobro dziecka i jego rozwój. W orzeczeniu sądu powinna znajdować się informacja — decyzja właściwie — z którym z rodziców będzie mieszkać małoletni. W wyroku znajdzie się też nakaz, w jaki sposób oboje rodziców ma sprawować opiekę rodzicielską nad dzieckiem.
Ślub lub jego brak nie ma wpływu na zakres, w jakim oboje rodziców ma obowiązek sprawować opiekę nad swoim małoletnim dzieckiem. Wręcz przeciwnie, rodzice mają równe prawa i obowiązki wobec dziecka. Prawa ojca do dziecka ze związku nieformalnego są takie same jak prawa ojca do dziecka pochodzącego z małżeństwa.
Wbrew powszechnym przekonaniom, polskie prawo nie faworyzuje automatycznie żadnego z rodziców przy ustalaniu stałego miejsca pobytu małoletniego. Prawa matki i ojca są równe. Najlepszym rozwiązaniem po rozstaniu są wspólne ustalenia między byłymi partnerami. Należy jednak pamiętać, że niezależnie od wypracowanego kompromisu, absolutnie nadrzędną wartością dla sądu pozostaje zawsze dobro dziecka. Jeśli rodzice zgodnie decydują o miejscu zamieszkania oraz kontaktach, a plan ten sprzyja prawidłowemu rozwojowi małoletniego, sąd opiera się na ich woli i oficjalnie zatwierdza taki podział.
Kiedy jednak osiągnięcie zgody okazuje się niemożliwe, sprawa trafia na drogę sądową. Decyzję podejmuje wówczas sędzia, szczegółowo badając sytuację życiową całej rodziny. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia mają m.in. siła więzi emocjonalnych z każdym z rodziców, dotychczasowy podział obowiązków opiekuńczych, wiek małoletniego, a także predyspozycje wychowawcze i warunki mieszkaniowe stron. Aby wyeliminować subiektywne oceny, sądy najczęściej posiłkują się opinią biegłych z Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów (OZSS). Wyniki tych badań psychologicznych często stanowią główny dowód przesądzający o miejscu stałego pobytu.
Warto podkreślić, że klasyczny model, w którym dziecko mieszka na stałe z jednym rodzicem, nie jest jedynym rozwiązaniem. Coraz częściej sądy decydują się na orzeczenie opieki współdzielonej (pieczy naprzemiennej). W tym systemie małoletni spędza porównywalną ilość czasu w domach matki i ojca. Wdrożenie takiego modelu wymaga jednak udowodnienia, że pomimo rozstania byli partnerzy potrafią sprawnie i bezkonfliktowo komunikować się w najważniejszych sprawach dotyczących ich dziecka.
A jakie obowiązki wobec dziecka ma po rozstaniu ojciec, który był z jego matką w związku nieformalnym? Dokładnie takie same jak ten, który zawarł związek małżeński. Do obowiązków tych zaliczymy: konieczność łożenia na utrzymanie dziecka. Wysokość alimentów ustalana jest nie na podstawie zarobków, ale na podstawie możliwości majątkowych i zarobkowych ojca i indywidualnych potrzeb dziecka (leczenie, czesne, zajęcia dodatkowe).
Paragraf 1. artykuł 113. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego mówi jasno, że rodzice mają prawo i obowiązek do utrzymywania ze sobą kontaktu niezależnie od władzy rodzicielskiej. Zaś paragraf drugi informuje:
Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.
Za to władza rodzicielska (na podstawie uzasadnienia uchwały z dnia 8 marca 2006 roku) definiowana jest jako:
(...) ogół obowiązków i praw względem dziecka, mających na celu zapewnienie mu należytej pieczy i strzeżenie jego interesów. Zakres władzy rodzicielskiej nie oznacza wyłączności rodziców w stosunku do dziecka i powinna być ona wykonywana tak, jak wymaga dobro i interes dziecka. Rodzicom przysługuje prawo do osobistej styczności z dzieckiem, jest ono ich prawem osobistym i niezależnym od władzy rodzicielskiej. Przysługuje rodzicom, mimo pozbawienia ich władzy rodzicielskiej, jej zawieszenia lub ograniczenia. Pozbawienie lub ograniczenie tych kontaktów z dzieckiem wymaga odrębnego orzeczenia przez sąd, takie bowiem uregulowanie zawarte jest w odrębnym przepisie kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 113).4
Prawo zakłada, że oboje rodziców ma obowiązek posiadania informacji o dziecku. Są to informacje o stanie jego zdrowia, miejscu pobytu (dowiedz się więcej o obowiązku zgody na wyjazd dziecka za granicę) czy wydatkach, które ponosi rodzic z tytułu posiadania dziecka.
Oczywiście taki stan rzeczy ma miejsce, kiedy sąd nie ustanowi ograniczenia władzy rodzicielskiej jednej ze stron. Jeżeli matka i ojciec mają równe prawa co do dziecka, znaczy to, że zarówno matka, jak i ojciec mają prawo wiedzieć, gdzie druga strona zabiera dziecko.
Jeżeli jednak sąd nadał prawo do opieki nad dzieckiem tylko jednemu rodzicowi, nie ma on obowiązku informowania drugiej strony o miejscu pobytu dziecka.
Trzeba pamiętać, że sąd działa zgodnie z zasadą dobra dziecka i na jego korzyść. Ważne jest, by rodzice pozostający w konflikcie kierowali się tą samą zasadą podczas ustalania opieki nad małoletnim. Jeżeli dojście do porozumienia jest z jakichś przyczyn, niemożliwe, to warto zasięgnąć porady prawnej z zakresu prawa rodzinnego.
Warto zadbać o szczerą komunikację w sprawach dotyczących małoletniego, mając wzgląd na dobro dziecka. Ta otwarta i szczera komunikacja powinna mieć miejsce zwłaszcza wtedy, kiedy jedno z rodziców ma wątpliwości co do miejsca, w którym będzie przebywało dziecko. W porozumieniu warto ustalić, jakie informacje o dziecku będą wymieniane między rodzicami.
Od chwili ustania wspólności majątkowej małżeńskiej – małżonkowie mogą dzielić się majątkiem. Wbrew powszechnej opinii – podział nie musi nastąpić dopiero po rozwodzie, choć tak dzieje się najczęściej. Wniosek o podział majątku wspólnego składa się do sądu rejonowego (właściwość według miejsca położenia majątku).
Co musi znaleźć się we wniosku o podział majątku?
Rzadko sądy orzekają o podziale majątku wspólnego w wyroku rozwodowym – najczęściej wtedy gdy wniosek o podział jest zgodny. Jeżeli nie ma zgody między małżonkami, a podział obejmuje więcej składników, w tym nieruchomość – zazwyczaj celem dokonania podziału wszczyna się odrębne postępowanie (po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego). Czy taki podział majątku jest obowiązkowy? Otóż nie ma konieczności dokonania podziału ani terminu na jego dokonanie. Jednakże brak dokonania podziału może komplikować wiele czynności prawnych, choćby sprzedaż danego składnika majątkowego. Nie każdy rozwiedziony małżonek chce, aby łączyły go z byłym małżonkiem więzi finansowe, które komplikują rozporządzanie majątkiem na dalszym etapie życia.
Nierówny podział majątku wspólnego może zostać ustalony przez sąd w orzeczeniu o podziale, wtedy gdy zachodzi wyraźna dysproporcja w przyczynianiu się obojga małżonków do powstania majątku. Aby sąd podjął jednak taką decyzję muszą również zachodzić tzw. ważne powody. Należy zatem przyjąć, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter wyjątkowy. Częstymi przyczynami wskazywanymi we wniosku o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym są: bierność zawodowa, rozrzutność jednego z małżonków, trwonienie majątku (hazard, alkoholizm), brak dbania o gospodarstwo domowe. Jeżeli chcesz poznać orzeczenia dotyczące tego zagadnienia oto przydatne postanowienia:
Ustawodawca dopuszcza dokonanie podziału majątku jeszcze przed uzyskaniem rozwodu. Z reguły małżonkowie o tym nie wiedzą lub zakładają, że konieczny jest wyrok rozwodowy. Jak podzielić majątek przed rozwodem? Najpierw konieczne jest wprowadzenie rozdzielności majątkowej. Po zawarciu takiej umowy małżonkowie mogą dokonać umownego podziału majątku, nie czekając na orzeczenie rozwodowe.
Odpowiedź na to pytanie zależy głównie od tego, jak bardzo skomplikowany, sporny jest podział majątku wspólnego. Na pewno posiadanie profesjonalnego pełnomocnika i właściwe przygotowanie dokumentów może znacznie skrócić czas trwania postępowania, ale przy spornym i skomplikowanym podziale – postępowanie może potrwać nawet kilka lat.
Jeżeli potrzebujesz porady prawnej w tym temacie lub pomocy w przygotowaniu wniosku o podział majątku – zapraszam do bezpośredniego kontaktu.
O tym, co powinien zawierać wniosek o podział majątku pisaliśmy już w poprzednim artykule pt. Jak napisać wniosek o podział majątku wspólnego. Teraz zajmiemy się jednym z kluczowych elementów wniosku – żądaniem ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym.
Co do zasady, przy podziale majątku wspólnego powinien zostać zastosowany równy podział składników majątku. Jednak w wyjątkowych sytuacjach sąd, na żądanie jednego z małżonków, może ustalić nierówny podział majątku wspólnego.Dokonanie nierównego podziału majątku umożliwia art. 43 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z którego wynika, że na żądanie któregokolwiek z małżonków, może zostać ustalony nierówny podział majątku wspólnego pod warunkiem, że w danej sprawie występuje:
Warto zaznaczyć, że przy ocenie stopnia faktycznego przyczynienia się do powstania majątku wspólnego sąd bierze pod uwagę wysiłek włożony w osobiste wychowanie dzieci i prowadzenie domu. Dlatego nie zawsze wyższe zarobki jednego z małżonków będą gwarantować wyższy stopień przyczynienia się do powstania majątku wspólnego.
Nieco trudniejsze wydaje się być ustalenie czym są „ważne powody”, o których pisze ustawodawca w art. 43 § 2 KRiO. Według Sądu Najwyższego za ważne powody należy uznać wszelkie okoliczności, wskazujące na to, że ustalenie równych udziałów będzie niesłuszne ze względów moralnych i etycznych. Konkretnie do ważnych powodów możemy zaliczyć np.:
Natomiast, za ważny powód nie można uznać negatywnego stosunku jednego małżonka do działań drugiego małżonka lub braku fizycznej pomocy przy tych działaniach oraz okoliczności, za których wystąpienie małżonek nie ponosi winy np. choroba psychiczna.
Ciężar udowodnienia wystąpienia przesłanek umożliwiających dokonanie nierównego podziału majątku wspólnego, należy do małżonka żądającego dokonania takiego podziału. Dodatkowo sąd, ustalając nierówny podział majątku, powinien działać na korzyść małżonka, który nie ponosi winy za trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. Istotną kwestią jest również fakt, że nierówny podział majątku może, także zostać dokonany na podstawie zawartej przed sądem ugody małżonków.
Z żądaniem o dokonanie nierównego podziału majątku, mogą także wystąpić spadkobiercy jednego z małżonków, pod warunkiem, że spadkodawca:
Prawo wystąpienia do sądu z żądaniem o dokonanie nierównego podziału majątku nie ulega przedawnieniu, jest jednak niedopuszczalne, gdy podział majątku został już dokonany.
Aby upewnić się czy w Państwa sprawie zachodzi możliwość ustalenia nierównego podziału majątku wspólnego warto skorzystać z pomocy adwokata. Zapraszam do bezpośredniego kontaktu:
Koszt podziału majątku wspólnego małżonków zależy od tego, czy podział jest sądowny, czy też przeprowadza się go u Notariusza. W przypadku złożenia wniosku do sądu pobierana jest od wnioskodawcy opłata sądowa w kwocie 1.000 złotych. W sytuacji gdy małżonkowie/byli małżonkowie przedstawią zgodny i wspólny projekt podziału, opłata od wniosku ulega obniżeniu do kwoty 300 złotych. Do kosztów sądowych należy również zaliczyć wynagrodzenie biegłego (zazwyczaj biegły jest niezbędny do ustalenia wartości nieruchomości lub wyliczenia nakładów), koszty mediacji, koszty stawiennictwa świadków, koszt apelacji.
W bardziej skomplikowanych sprawach o podział majątku, gdy w grę wchodzi rozliczenie nakładów, podzielenie nieruchomości w kredycie, wątpliwości, co do tego, które składniki są objęte majątkiem wspólnym potrzebna jest pomoc adwokata. Gdy uczestnicy są skłóceni, nie potrafią osiągnąć kompromisu ważne jest przedstawienie materiału dowodowego i przytoczenie właściwych twierdzeń. Rozporządzenie ustala jedynie stawki minimalne adwokatów w tego typu sprawach. Adwokat przedstawi indywidualną wycenę po ustaleniu stopnia skomplikowania sprawy, nakładu pracy, zakresu spornego między uczestnikami. W sprawach, gdzie wartość przedmiotu sporu przewyższa 200.000 złotych, wynagrodzenie adwokata nie będzie niższe niż 7.200 złotych (przy najprostszych sprawach).
W przypadku dokonywania podziału u Notariusza (obligatoryjnie gdy przedmiotem podziału jest nieruchomość) największy koszt stanowi taksa notarialna, którą Notariusz wskazuje indywidualnie. Rozporządzenie określa jednak tzw. taksy maksymalne.
Jeżeli w postępowaniu o podział majątku wspólnego zgłoszono wniosek o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym, sąd bada dwie przesłanki. Po pierwsze sąd musi przesądzić, czy istnieją tzw. ważne powody do ustalenia nierównych udziałów. Jeżeli tak, sąd przesądza również czy małżonkowie w różnym stopniu przyczynili się do powstania tego majątku. Orzecznictwo nie jest jednolite w tych zagadnieniach. Stopień przyczynienia się określa się w doktrynie jako całokształt starań o rodzinę i zaspokajanie jej potrzeb. Przyczynienie się może nastąpić zarówno w wyniku działalności zarobkowej, podjęcia się wychowania dzieci jak i w związku z darowizną otrzymaną od rodziców jednego z małżonków do majątku wspólnego. Okoliczności konkretnej sprawy będą miały znaczenie – adwokat wskaże, czy w sprawie istnieją szanse na ustalenie nierównych udziałów – nie zawsze alkoholizm, hazard, czy uchylanie się od świadczenia pracy będą wystarczającą podstawą do ustalenia nierównych udziałów.
Ważne powody to względy natury etycznej, które sprawiają, że ustalenie równych udziałów byłoby niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Pojęcie jest celowo niedookreślone, a każdorazowa Sąd decyduje, czy w danej sprawie takie powody zachodzą. Najczęstszymi przyczynami żądania nierównych udziałów i ważnych powodów jest bierność zawodowa współmałżonka, trwonienie majątku związane z nałogami – hazard, alkoholizm, narkomania, długoletnia separacja faktyczna, znacząca darowizna od rodziców jednego małżonka do majątku wspólnego. Nie w każdej sytuacji te powody będą uznane za ważne, a ostateczną decyzję w sprawie nierównych udziałów podejmie sąd na podstawie całokształtu okoliczności i materiału dowodowego sprawy.
Kredyt na nieruchomość wspólną zawsze komplikuje rozstanie stron oraz sam podział. Najłatwiej jest, gdy małżonek przejmujący nieruchomość jest w stanie przejąć też cały kredyt (a konkretnej Bank zgodzi się na wypisanie drugiego małżonka z kredytu). Niestety, taka sytuacja to rzadkość. Małżonek, który przejmuje nieruchomość, chce, aby jej wartość była określona z uwzględnieniem obciążenia hipotecznego. Małżonek, który nie otrzyma nieruchomości, ale zostaje z kredytem, chce, aby wartość nieruchomości była określona bez uwzględnienia tego obciążenia. Sądy rozstrzygają niejednolicie, choć ostatnio dominuje pogląd o nieuwzględnianiu obciążenia (Sąd nie dzieli pasywów). Okoliczności konkretnej sprawy i względy słuszności mogą determinować odwrotne rozstrzygnięcie. Sprawa komplikuje się dodatkowo, gdy kredyt jest walutowy, przykładowo udzielony we frankach. Może się okazać, że żaden z małżonków nie zdecyduje się zatrzymać nieruchomości i konieczna będzie jej sprzedaż przez komornika. Pomoc adwokata w takich sprawach jest niezbędna.
Małżonkowie/ byli małżonkowie w sprawach o podział majątku wspólnego sądzą się do przysłowiowej ostatniej kropli krwi. Po rozstrzygnięciu sądu II instancji strona niezadowolona z orzeczenia rozważa wniesienie skargi kasacyjnej. Skarga ta nie zawsze jednak będzie możliwa w sprawach o podział majątku wspólnego. Skarga kasacyjna jest możliwa do wniesienia tylko w sytuacji, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej 150.000 złotych. Najczęściej strony, a nawet pełnomocnicy zapominają, że wartość przedmiotu sporu wskazana w pozwie, a wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej mogą się znacząco różnić. Skarga kasacyjna z reguły dotyczy jedynie wycinka rozstrzygnięcia, np. Sąd przyzna 1.000 złotych w ramach spłaty, a nie 1.500 złotych. Jeżeli nie jesteśmy zadowoleni z takiego rozstrzygnięcia – to wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi zaledwie 500 złotych. Innymi słowy wartość przedmiotu zaskarżenia wyznacza z reguły nie wartość całego dzielonego majątku wspólnego, lecz wartość konkretnego składnika lub konkretnego roszczenia, żądania. W takim ujęciu wartość ta nigdy nie przekroczy wartości udziału uczestnika, który wnosi skargę kasacyjną.
Masz więcej pytań? Skontaktuj się w celu omówienia szczegółów:
Żona może żądać alimentów od męża w dwóch różnych sytuacjach: w trakcie trwania małżeństwa – na podstawie obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny (art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) – oraz po rozwodzie, na podstawie art. 60 k.r.o. O tym, czy sąd zasądzi alimenty i w jakiej wysokości, decydują trzy rzeczy: wina za rozkład pożycia, sytuacja materialna żony oraz możliwości zarobkowe i majątkowe męża.
Polskie prawo zna dwie zupełnie różne podstawy alimentów między małżonkami i właśnie to jest źródłem większości nieporozumień. W trakcie małżeństwa nie mamy do czynienia z alimentami w ścisłym znaczeniu, lecz z obowiązkiem przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny. Dopiero po rozwodzie powstaje samodzielny obowiązek alimentacyjny między byłymi małżonkami, uregulowany w art. 60 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Art. 60 k.r.o. przewiduje dwa warianty tego obowiązku – i to rozróżnienie decyduje o wyniku niemal każdej sprawy.
Obowiązek podstawowy (zwykły) – art. 60 § 1 k.r.o.: *małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.*
Obowiązek rozszerzony (kwalifikowany) – art. 60 § 2 k.r.o.: jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd może orzec obowiązek zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.
Różnica jest fundamentalna. W pierwszym przypadku żona musi udowodnić niedostatek. W drugim wystarczy, że po rozwodzie żyje na istotnie niższym poziomie niż żyłaby, gdyby małżeństwo trwało.
Warto pamiętać także o art. 130 k.r.o.: obowiązek alimentacyjny byłego małżonka wyprzedza obowiązek krewnych. Zanim więc żona zwróci się o wsparcie do dorosłych dzieci czy rodziców, w pierwszej kolejności może żądać alimentów od byłego męża.
Nie trzeba się rozwodzić, aby żądać od męża pieniędzy na utrzymanie. Zgodnie z art. 27 k.r.o. oboje małżonkowie są zobowiązani, każdy według swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Ustawa wyraźnie dopuszcza, by obowiązek ten był realizowany osobistymi staraniami o wychowanie dzieci i pracą we wspólnym gospodarstwie domowym – praca w domu jest więc pełnowartościowym wkładem w utrzymanie rodziny, a nie przywilejem.
Dopóki małżeństwo funkcjonuje prawidłowo, obowiązek ten wypełnia się sam. Problem pojawia się wtedy, gdy jeden z małżonków przestaje łożyć na rodzinę: nie przekazuje pieniędzy na życie, nie opłaca rachunków, nie uczestniczy w kosztach leczenia. Żona ma wtedy dwie drogi.
Kluczowa różnica wobec alimentów po rozwodzie: w trakcie małżeństwa obowiązuje zasada równej stopy życiowej małżonków. Żona nie musi wykazywać ani niedostatku, ani winy męża. Wystarczy, że poziom jej życia jest niższy niż poziom życia męża.
Do obowiązku alimentacyjnego między małżonkami pozostającymi w separacji stosuje się odpowiednio art. 60 k.r.o. – ale z jednym bardzo istotnym wyjątkiem, o którym rzadko się pisze. Przepis o separacji wyłącza stosowanie art. 60 § 3 k.r.o., czyli reguł wygaśnięcia obowiązku. W praktyce oznacza to, że:
Separacja nie jest więc „rozwodem w łagodniejszej wersji”. Z punktu widzenia alimentów bywa dla osoby zobowiązanej rozwiązaniem mniej korzystnym niż rozwód.
To, czy i jak długo mąż będzie płacić alimenty na żonę, w największym stopniu zależy od jednego rozstrzygnięcia w wyroku rozwodowym: kto ponosi winę za rozkład pożycia. Możliwe są cztery układy, a różnice między nimi sięgają dziesiątek tysięcy złotych.
| Wariant rozwodu | Przesłanka alimentów | Kto może żądać | Jak długo |
| Bez orzekania o winie | Niedostatek żony | Każdy z byłych małżonków | 5 lat od rozwodu (sąd może przedłużyć) |
| Z winy obu stron | Niedostatek żony | Każdy z byłych małżonków | Bezterminowo |
| Z wyłącznej winy męża | Istotne pogorszenie sytuacji materialnej żony (niedostatek nie jest wymagany) | Tylko żona jako małżonek niewinny | Bezterminowo |
| Z wyłącznej winy żony | Brak podstawy prawnej | Żonie alimenty nie przysługują w ogóle | Nie dotyczy |
To najczęściej wybierany sposób rozwiązania małżeństwa i jednocześnie najmniej korzystny dla żony, która liczy na alimenty. Podstawą roszczenia jest wyłącznie art. 60 § 1 k.r.o., a to oznacza konieczność wykazania niedostatku.
Czym jest niedostatek? Orzecznictwo rozumie go jako sytuację, w której uprawniony nie jest w stanie własnymi siłami i z własnego majątku zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb. Kluczowe jest słowo „własnymi siłami” – sąd bada nie faktyczne dochody żony, lecz jej możliwości zarobkowe. Rezygnacja z pracy, odmowa przyjęcia realnej oferty zatrudnienia czy brak aktywnego poszukiwania pracy nie prowadzą do niedostatku w rozumieniu przepisów. Żona, która przed rozwodem nie pracowała, musi wykazać, że podjęła realne starania o zatrudnienie i że ich bezskuteczność nie jest przez nią zawiniona.
Ważne jest też to, czego niedostatkiem nie jest. Samo pogorszenie sytuacji materialnej po rozwodzie – nawet przy dużej dysproporcji zarobków – nie wystarczy. Jeśli żona zarabia na przyzwoite mieszkanie, wyżywienie, leczenie i ubranie, to fakt, że nie stać jej już na dotychczasowy standard wakacji czy zakupów, nie jest podstawą do alimentów.
Ramy czasowe. Roszczenie wygasa z upływem pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Sąd może przedłużyć ten termin, ale tylko ze względu na wyjątkowe okoliczności – w praktyce chodzi o ciężką chorobę, niepełnosprawność albo wypadek uniemożliwiający pracę. O przedłużenie trzeba wystąpić przed upływem pięciu lat.
O alimenty można wystąpić zarówno w pozwie rozwodowym, jak i w odrębnym procesie po rozwodzie – przez cały ten pięcioletni okres.
Przesłanka jest identyczna jak przy rozwodzie bez orzekania o winie – żona musi znajdować się w niedostatku. Zmienia się natomiast jedna, bardzo istotna rzecz: nie stosuje się pięcioletniego terminu wygaśnięcia. Obowiązek jest więc bezterminowy i może trwać do końca życia uprawnionej.
To często niedoceniana konsekwencja rozwodu z winy obu stron. Wielu mężów traktuje takie rozstrzygnięcie jako „remis”, podczas gdy w wymiarze finansowym może ono oznaczać zobowiązanie na kilkadziesiąt lat zamiast na pięć.
Obowiązek wygasa tylko w dwa sposoby: przez zawarcie przez żonę nowego małżeństwa albo przez śmierć jednego z byłych małżonków. Niezależnie od tego, w razie zmiany stosunków – na przykład gdy żona przestaje być w niedostatku albo gdy mąż traci pracę – każda ze stron może żądać zmiany lub uchylenia orzeczenia na podstawie art. 138 k.r.o.
To scenariusz najtrudniejszy dla męża i najkorzystniejszy dla żony. Działa tu obowiązek rozszerzony z art. 60 § 2 k.r.o., w którym niedostatek nie jest w ogóle wymagany. Wystarczy wykazać istotne pogorszenie sytuacji materialnej.
Sąd nie porównuje przy tym sytuacji żony „przed” i „po” rozwodzie, lecz jej sytuację rzeczywistą z sytuacją hipotetyczną: jak żyłaby, gdyby rozwodu nie było i gdyby mąż prawidłowo wykonywał swoje obowiązki małżeńskie. Dlatego alimenty mogą zostać zasądzone także na rzecz żony pracującej, pobierającej emeryturę, rentę czy zasiłek – a nawet na rzecz żony obiektywnie zamożnej, jeśli jej standard życia po rozwodzie wyraźnie spadł.
Dwa ograniczenia działają jednak na korzyść zobowiązanego. Po pierwsze, sąd zawsze bada, czy żona w pełni wykorzystuje swoje możliwości zarobkowe i majątkowe – wina męża nie zwalnia jej z obowiązku dążenia do samodzielności finansowej. Po drugie, alimenty nie mogą wpędzić w niedostatek samego zobowiązanego; musi mu pozostać tyle, by zaspokoić potrzeby własne i nowej rodziny.
Obowiązek jest bezterminowy i wygasa wyłącznie przez nowe małżeństwo żony albo śmierć jednego z byłych małżonków.
Skoro orzeczenie o winie decyduje o alimentach, to ciężar dowodu staje się najważniejszym elementem sprawy. Winą może być zdrada, przemoc fizyczna, psychiczna lub ekonomiczna, uzależnienie, porzucenie rodziny albo uchylanie się od jej utrzymania.
W praktyce sądowej wykorzystuje się przede wszystkim: zeznania świadków, dokumenty i korespondencję, wiadomości SMS oraz zapisy z komunikatorów, wyciągi bankowe pokazujące przepływy pieniędzy, dokumentację medyczną, notatki policyjne i niebieskie karty, a także zdjęcia i nagrania. Dobór i kolejność zgłaszania dowodów ma ogromne znaczenie – część z nich sąd może pominąć, jeśli zostaną zgłoszone zbyt późno.
Warto pamiętać, że sąd nie stopniuje winy. Nie ma znaczenia, kto „zawinił bardziej” – jeśli obie strony przyczyniły się do rozkładu pożycia, wyrok będzie orzekał o winie obu stron, ze wszystkimi konsekwencjami alimentacyjnymi opisanymi powyżej.
Jeśli sąd uzna żonę za wyłącznie winną rozkładu pożycia, traci ona prawo do alimentów od byłego męża całkowicie i bezwarunkowo – niezależnie od tego, czy znajduje się w niedostatku, jak długo trwało małżeństwo i jaka jest dysproporcja majątkowa między stronami. Działa to oczywiście symetrycznie: mąż uznany za wyłącznie winnego również nie może żądać alimentów od żony.
To jedyny scenariusz, w którym obowiązek alimentacyjny między byłymi małżonkami w ogóle nie powstaje. Dlatego właśnie walka o orzeczenie o winie bywa w sprawach rozwodowych ważniejsza finansowo niż spór o podział majątku.
Chcesz uzyskać alimenty od męża – albo obronić się przed zarzutem winy?
Wysokość i czas trwania alimentów rozstrzygają się na etapie orzekania o winie, a nie po rozwodzie. Ocenimy Twoją sytuację, wskażemy realne szanse i przygotujemy strategię dowodową.
Adwokat Alimenty WarszawaTo jedno z najczęściej zadawanych pytań i jednocześnie największe źródło nieporozumień. Sam fakt, że żona nie pracuje, nie przesądza o niczym – ani na jej korzyść, ani przeciw niej.
Sąd nie patrzy na faktyczne dochody, lecz na możliwości zarobkowe, czyli na to, ile żona mogłaby zarabiać, gdyby w pełni wykorzystywała swoje kwalifikacje, doświadczenie i stan zdrowia. Decyduje więc przyczyna braku zatrudnienia.
Osobną kategorią jest sytuacja kobiety, która przez kilkanaście czy kilkadziesiąt lat prowadziła dom i wychowywała dzieci, rezygnując z rozwoju zawodowego za zgodą męża. Sądy traktują takie decyzje jako wspólny wybór małżonków i zwykle nie obciążają nimi wyłącznie żony – zwłaszcza jeśli jej powrót na rynek pracy jest obiektywnie utrudniony. Nie oznacza to jednak dozwolenia na bezczynność: sąd może zasądzić alimenty na okres przejściowy, potrzebny do przekwalifikowania się.
Ustawa nie przewiduje ani minimalnej, ani maksymalnej kwoty alimentów na małżonka. Nie istnieją żadne widełki, tabele ani przeliczniki procentowe od dochodu. Zgodnie z art. 135 k.r.o. zakres świadczenia wyznaczają dwie zmienne: usprawiedliwione potrzeby uprawnionej oraz możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego.
Co sąd wlicza do usprawiedliwionych potrzeb żony: koszty mieszkania wraz z mediami, wyżywienie, odzież, leczenie i leki, rehabilitację, transport, środki higieny, a przy obowiązku rozszerzonym także wydatki odtwarzające dotychczasowy standard życia – na przykład wypoczynek, kulturę czy prywatną opiekę medyczną.
Co sąd bada po stronie męża: nie tylko realne wynagrodzenie, ale także potencjalne zarobki adekwatne do kwalifikacji, dochody z najmu i działalności, premie i świadczenia pozapłacowe, oszczędności, nieruchomości i wartościowe ruchomości, a po stronie obciążeń – alimenty na dzieci, koszty leczenia i uzasadnione wydatki nowej rodziny.
Jak to wygląda w liczbach? W praktyce sądowej można wyróżnić trzy typowe przedziały.
Przykład z praktyki
Małżeństwo trwające 19 lat, troje dzieci. Żona po urodzeniu drugiego dziecka zrezygnowała z pracy i prowadziła dom, wspierając jednocześnie firmę męża. Mąż osiągał dochody rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych miesięcznie. Sąd rozwiązał małżeństwo z wyłącznej winy męża. Żona wróciła do pracy w wyuczonym zawodzie, ale z wynagrodzeniem na poziomie stawki początkowej. Sąd zasądził alimenty, uznając, że rozwód istotnie pogorszył jej sytuację materialną względem tej, którą miałaby, gdyby małżeństwo trwało – pomimo tego, że nie znajdowała się w niedostatku.
Dostępne w internecie kalkulatory alimentów na żonę nie mają żadnej podstawy prawnej i w sprawach o alimenty między małżonkami zwykle prowadzą do błędnych oczekiwań. Nie istnieje wzór, do którego wystarczy podstawić dochody. Można natomiast przejść tę samą ścieżkę, którą pokonuje sąd.
Pobieranie emerytury lub renty nie wyklucza alimentów. Świadczenie z ZUS jest po prostu jednym ze źródeł dochodu i wchodzi do rachunku obok pozostałych. Jeśli emerytura nie pokrywa usprawiedliwionych potrzeb żony – a przy obowiązku rozszerzonym: jeśli nie zapewnia poziomu życia, jaki miałaby w trwającym małżeństwie – alimenty mogą zostać zasądzone lub podwyższone. Działa to też w drugą stronę: przejście męża na emeryturę i realny spadek jego dochodów jest typową podstawą do żądania obniżenia alimentów.
Dochody nowej żony zobowiązanego nie są jego dochodami i nie mogą być podstawą wyliczenia alimentów dla byłej małżonki. Mają jednak znaczenie pośrednie: skoro nowa żona współfinansuje wspólne gospodarstwo domowe, faktyczne obciążenie budżetu zobowiązanego może być mniejsze, niż wynika z samego zestawienia wydatków.
Z kolei zawarcie nowego małżeństwa i urodzenie kolejnych dzieci realnie zwiększa usprawiedliwione wydatki zobowiązanego i może uzasadniać obniżenie alimentów na byłą żonę – ale nie prowadzi do ich automatycznego wygaśnięcia.
Tak, i to jest różnica, o której wiele osób nie wie. Zwolnienie z podatku dochodowego obejmuje alimenty na dzieci bez ograniczeń kwotowych, natomiast alimenty na inne osoby – w tym na małżonka i byłego małżonka – są zwolnione tylko do wysokości 700 zł miesięcznie i tylko wtedy, gdy zostały zasądzone wyrokiem albo ustalone w ugodzie sądowej.
Nadwyżka powyżej 700 zł stanowi przychód żony z innych źródeł i podlega opodatkowaniu. To realny czynnik przy negocjowaniu wysokości świadczenia – warto liczyć kwotę netto, która pozostanie uprawnionej w ręku. Sam zobowiązany nie może odliczyć płaconych alimentów od swojego dochodu.
To pytanie ma dla zobowiązanego większą wagę finansową niż sama kwota świadczenia. Różnica między pięcioma latami a obowiązkiem bezterminowym to przy świadczeniu 2 000 zł miesięcznie różnica rzędu kilkuset tysięcy złotych.
Są tylko trzy zdarzenia, które powodują wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego wobec byłej żony.
| Zdarzenie | Skutek | Uwagi |
| Upływ 5 lat od uprawomocnienia rozwodu | Obowiązek wygasa | Tylko gdy zobowiązany nie został uznany za winnego. Sąd może przedłużyć termin, jeśli wniosek złożono przed jego upływem |
| Zawarcie nowego małżeństwa przez uprawnioną | Obowiązek wygasa | Dotyczy wyłącznie małżeństwa. Konkubinat, nawet wieloletni, nie powoduje wygaśnięcia |
| Śmierć uprawnionej albo zobowiązanego | Obowiązek wygasa | Prawo do alimentów jest ściśle osobiste i nie wchodzi do spadku. Zaległe raty można jednak dochodzić od spadkobierców |
| Separacja zamiast rozwodu | Obowiązek nie wygasa | Przy separacji nie stosuje się art. 60 § 3 k.r.o., więc nie działa ani termin 5 lat, ani przesłanka nowego małżeństwa |
Zawarcie przez byłą żonę nowego małżeństwa powoduje wygaśnięcie obowiązku z mocy prawa – niezależnie od tego, który wariant rozwodu miał miejsce i jak wysokie były alimenty. Nie trzeba na to nawet odrębnego orzeczenia, choć w razie sporu warto potwierdzić wygaśnięcie sądownie, aby uniknąć egzekucji komorniczej.
Kluczowa jest jednak forma związku. Przepis mówi wyłącznie o nowym małżeństwie. Konkubinat – nawet wieloletni, ze wspólnym mieszkaniem i wspólnymi dziećmi – nie powoduje wygaśnięcia obowiązku. To jeden z najczęściej spotykanych rozczarowań po stronie osób płacących alimenty.
Związek nieformalny ma natomiast znaczenie przy obniżeniu świadczenia. Jeśli nowy partner realnie współfinansuje utrzymanie byłej żony, jej usprawiedliwione potrzeby faktycznie maleją i można żądać zmiany orzeczenia na podstawie art. 138 k.r.o.
Prawo do alimentów jest prawem ściśle osobistym i nie wchodzi do spadku. Śmierć zobowiązanego kończy obowiązek na przyszłość – spadkobiercy nie przejmują go i nie muszą dalej płacić alimentów na byłą żonę. Symetrycznie: śmierć uprawnionej powoduje wygaśnięcie obowiązku i jej spadkobiercy nie dziedziczą prawa do alimentów.
Inaczej jest z ratami już zaległymi. Niezapłacone alimenty za okres przed śmiercią stanowią zwykły dług pieniężny i można ich dochodzić od spadkobierców w granicach odpowiedzialności za długi spadkowe. Warto też sprawdzić uprawnienia z ZUS – w określonych warunkach była żona z ustalonymi alimentami może nabywać prawo do renty rodzinnej po byłym mężu.
Alimenty nigdy nie są zasądzane z urzędu. Sąd orzeka o nich wyłącznie na żądanie uprawnionej, dlatego sam sposób i moment zgłoszenia roszczenia ma znaczenie decydujące.
Kiedy zgłosić żądanie. Są trzy możliwości: w pozwie rozwodowym lub w odpowiedzi na pozew, ustnie na rozprawie rozwodowej do protokołu, albo w odrębnym powództwie wytoczonym po prawomocnym rozwodzie. Każda z nich ma inne konsekwencje proceduralne – najbezpieczniejsze jest zgłoszenie żądania na piśmie.
Właściwy sąd. Żądanie zgłoszone w sprawie rozwodowej rozpoznaje sąd okręgowy. Odrębne powództwo o alimenty wytacza się przed sądem rejonowym, przy czym powódka może wybrać sąd właściwy dla swojego miejsca zamieszkania.
Co musi znaleźć się w pozwie: oznaczenie stron i sądu, żądana kwota miesięczna wraz z terminem płatności i odsetkami, wniosek o zabezpieczenie na czas procesu, szczegółowe zestawienie kosztów utrzymania, opis możliwości zarobkowych i majątkowych męża, wnioski dowodowe wraz z uzasadnieniem oraz odniesienie do orzeczenia o winie.
Dokumenty, które warto przygotować: wyrok rozwodowy z uzasadnieniem, zaświadczenia o zarobkach obu stron, deklaracje podatkowe, wyciągi bankowe, rachunki i faktury dokumentujące koszty utrzymania, dokumentację medyczną, dowody poszukiwania pracy, informacje o majątku męża.
Koszty. Strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy ustawy – pozew o alimenty nie wymaga więc opłaty. Inaczej jest przy powództwie o obniżenie lub uchylenie alimentów: tu opłata wynosi 5% wartości przedmiotu sporu, liczonej jako różnica świadczenia za 12 miesięcy.
Postępowania o alimenty między małżonkami należą do najbardziej skomplikowanych dowodowo i trwają zwykle od kilku do kilkunastu miesięcy. Dlatego w pozwie prawie zawsze powinien znaleźć się wniosek o zabezpieczenie roszczenia.
Sąd rozpoznaje taki wniosek szybko, często na posiedzeniu niejawnym, a wydane postanowienie podlega natychmiastowemu wykonaniu – można na jego podstawie prowadzić egzekucję jeszcze przed końcem procesu. Dla żony bez własnych dochodów to zwykle najważniejszy element całej sprawy.
Zasadą jest, że alimenty zasądza się od dnia wytoczenia powództwa. Żądanie za okres wcześniejszy jest możliwe tylko wyjątkowo – gdy żona wykaże, że jej usprawiedliwione potrzeby z tego okresu pozostały niezaspokojone albo że zaciągnęła na ich pokrycie zobowiązania, które nadal ciążą na jej budżecie.
Roszczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem trzech lat. Zwlekanie z pozwem oznacza więc realną i nieodwracalną utratę pieniędzy.
Prawomocny wyrok albo ugoda sądowa z klauzulą wykonalności to tytuł wykonawczy, który pozwala uruchomić egzekucję. Kolejność działań jest prosta: wniosek do komornika o egzekucję zaległych i przyszłych świadczeń, a następnie zajęcie wynagrodzenia, rachunków bankowych, świadczeń emerytalnych lub innych wierzytelności. W przypadku świadczeń alimentacyjnych limity potrąceń z wynagrodzenia są wyższe niż przy zwykłych długach.
Jeśli dłużnik ukrywa majątek lub dochód, do dyspozycji pozostają także: wyjawienie majątku, wpis do rejestru dłużników, zawiadomienie o przestępstwie niealimentacji, a w razie wyzbycia się majątku – skarga pauliańska.
Ważne zastrzeżenie: Fundusz Alimentacyjny nie obejmuje alimentów na małżonka. Świadczenia z funduszu przysługują wyłącznie na dzieci, dlatego przy alimentach na byłą żonę egzekucja komornicza jest jedyną drogą.
Płacisz alimenty na byłą żonę i uważasz, że są zbyt wysokie?
Zmiana Twojej sytuacji majątkowej, ustanie niedostatku po stronie byłej żony, jej nowy związek albo upływ pięciu lat mogą być podstawą obniżenia lub uchylenia obowiązku. Sprawdzimy, czy w Twojej sprawie jest to realne, jeszcze przed złożeniem pozwu.
Adwokat Alimenty WarszawaNajskuteczniejsze działania podejmuje się przed wyrokiem rozwodowym, a nie po nim. Skoro wina decyduje o przesłankach i czasie trwania obowiązku, to właśnie sposób rozstrzygnięcia o winie jest realnym narzędziem ograniczenia ryzyka alimentacyjnego – i dlatego decyzja o zgodzie na rozwód bez orzekania o winie powinna być poprzedzona rachunkiem, a nie emocjami.
Jeśli alimenty zostały już zasądzone, pozostają następujące drogi.
Czego natomiast nie warto robić: ukrywać dochodów, przenosić majątku na członków rodziny, przechodzić na umowy pozorne. Sąd ocenia możliwości zarobkowe, a nie faktyczne wpływy na konto, a celowe zaniżanie dochodów bywa traktowane jako okoliczność obciążająca. Fikcyjne rozporządzenia majątkiem można dodatkowo podważyć skargą pauliańską.
Nie. Rozdzielność majątkowa – zarówno umowna, jak i ustanowiona przez sąd – dotyczy wyłącznie stosunków majątkowych między małżonkami i nie ma żadnego wpływu na obowiązek alimentacyjny. Intercyza nie wyłącza ani obowiązku z art. 27 k.r.o. w trakcie małżeństwa, ani obowiązku z art. 60 k.r.o. po rozwodzie.
Podobnie podział majątku wspólnego jest zupełnie odrębną sprawą od alimentów. Wpływa na nie tylko pośrednio: majątek otrzymany w wyniku podziału powiększa możliwości majątkowe żony i może zmniejszyć albo wyłączyć jej niedostatek. Nie jest to jednak automatyzm, lecz argument do wykazania w procesie.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie zna pojęcia „alimentów na żonę”. Wszystkie omawiane przepisy mówią o małżonku i byłym małżonku, bez rozróżnienia płci. Wszystko, co opisaliśmy powyżej, stosuje się więc symetrycznie: mąż może żądać alimentów od żony lub byłej żony na dokładnie tych samych zasadach i na podstawie tych samych przepisów.
To, że w praktyce sądowej dominują sprawy o alimenty na rzecz kobiet, wynika z różnic w dochodach i z tego, że częściej to kobiety rezygnują z kariery na rzecz opieki nad dziećmi – nie z treści przepisów. Alimenty na męża są zasadne zawsze wtedy, gdy spełnione są te same przesłanki: niedostatek przy obowiązku podstawowym albo istotne pogorszenie sytuacji materialnej przy wyłącznej winie żony.
Typowe sytuacje, w których sądy zasądzają alimenty na rzecz męża: choroba lub niepełnosprawność uniemożliwiająca pracę, wieloletnie prowadzenie domu przy wyższych dochodach żony, opieka nad dzieckiem wymagającym stałej obecności rodzica, utrata zdolności zarobkowania w czasie trwania małżeństwa.
W trakcie małżeństwa – gdy nie przyczynia się do zaspokajania potrzeb rodziny, a poziom życia żony jest niższy niż jego własny. Po rozwodzie – gdy żona znajduje się w niedostatku i nie została uznana za wyłącznie winną rozkładu pożycia albo gdy mąż jest wyłącznie winny, a rozwód istotnie pogorszył sytuację materialną żony.
Ustawa nie określa żadnych widełek. Kwota zależy od usprawiedliwionych potrzeb żony i możliwości zarobkowych oraz majątkowych męża. W praktyce sądowej spotyka się zarówno świadczenia kilkusetzłotowe, jak i kilkunastotysięczne – przy bardzo wysokich dochodach zobowiązanego i długim małżeństwie.
Uznanie żony za wyłącznie winną rozkładu pożycia, ustanie jej niedostatku, zawarcie przez nią nowego małżeństwa, upływ pięciu lat od rozwodu (gdy zobowiązany nie jest winny) oraz śmierć jednego z byłych małżonków.
Tak, ale tylko przy rozwodzie z wyłącznej winy męża. W tym wariancie nie trzeba wykazywać niedostatku – wystarczy istotne pogorszenie sytuacji materialnej w porównaniu z tym, jak żona żyłaby, gdyby małżeństwo trwało.
Pięć lat od uprawomocnienia rozwodu, jeśli zobowiązany nie został uznany za winnego. Bezterminowo, jeśli był wyłącznie winny albo gdy sąd orzekł winę obu stron.
Tak. Jeśli sąd orzekł rozwód z wyłącznej winy męża albo z winy obu stron, pięcioletni termin wygaśnięcia nie obowiązuje i alimenty mogą być płacone do końca życia uprawnionej albo zobowiązanego.
Tak, ale tylko żonie znajdującej się w niedostatku i maksymalnie przez pięć lat od rozwodu. Sąd może wydłużyć ten termin jedynie w wyjątkowych okolicznościach, na przykład przy ciężkiej chorobie.
Tak. Podstawą jest art. 27 k.r.o. i obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny. Żona nie musi wykazywać niedostatku ani winy męża – wystarczy, że mąż nie łoży na rodzinę, a stopa życiowa żony jest niższa od jego.
Tak, na identycznych zasadach. Przepisy mówią o małżonku, a nie o żonie, więc obowiązek alimentacyjny działa symetrycznie.
Alimenty na małżonka są zwolnione z podatku dochodowego tylko do 700 zł miesięcznie i tylko wtedy, gdy zostały zasądzone wyrokiem albo ustalone w ugodzie sądowej. Nadwyżka podlega opodatkowaniu.
Złożyć wniosek egzekucyjny do komornika na podstawie wyroku z klauzulą wykonalności. Fundusz Alimentacyjny nie obejmuje alimentów na małżonka, więc egzekucja komornicza jest jedyną drogą.
Nie. Rozdzielność majątkowa reguluje wyłącznie stosunki majątkowe między małżonkami i nie ma żadnego wpływu na obowiązek alimentacyjny – ani w trakcie małżeństwa, ani po rozwodzie.
Każda sprawa o alimenty między małżonkami rozstrzyga się na dowodach, nie na przepisach – a te trzeba zebrać i zgłosić w odpowiednim momencie. Kancelaria Adwokacka Anny Wołczkiewicz prowadzi sprawy rozwodowe i alimentacyjne na każdym etapie: od strategii przed złożeniem pozwu, przez zabezpieczenie świadczeń na czas procesu, aż po zmianę lub uchylenie już zasądzonych alimentów.
Sprawdź jak możemy Ci pomóc!
Opisz swoją sytuację, a ocenimy Twoje szanse i realny zakres świadczenia.
Adwokat Prawo rodzinne Warszawa
